کتاب عکس «تالاب هورالعظیم: طبیعت، انسان، صنعت» اثر پوریا قلیچخانی، در دومین دوره جوایز بینالمللی عکاسی زیپا (ZIPA 2026) موفق به کسب نشان برنز در بخش رقابت کتاب (Book/Zine Publication) شد. این اثر روایتی مستند از همزیستی طبیعت، جوامع محلی و توسعه صنعتی در این زیستبوم مرزی است.
دومین دوره جوایز بینالمللی عکاسی Zyne با دریافت بیش از ۱۰ هزار اثر از ۶۵ کشور جهان برگزار شد. بر اساس اعلام رسمی برگزارکنندگان، آثار این دوره در ۱۸ بخش تخصصی توسط هیئتی متشکل از ۱۶ داور بینالمللی مورد ارزیابی قرار گرفت.
در بخش رقابت کتاب که برخلاف سایر دستهها، به جای تکعکس، یک پروژه تصویری منسجم و روایت کلی یک مجموعه را داوری میکند، اثر پوریا قلیچخانی از ایران، پس از آثاری از ایتالیا (مدال طلا) و ترکیه (مدال نقره)، در جایگاه سوم جهان ایستاد.
این کتاب که در سال ۱۴۰۴ توسط خانه فرهنگ و هنر گویا منتشر شده، حاصل یک سال و نیم کار میدانی در هر دو بخش ایرانی و عراقی تالاب هورالعظیم در استان خوزستان است. قلیچخانی، پژوهشگر تنوع زیستی و عضو انجمن عکاسان ایران، در این پروژه تلاش کرده تا علاوه بر ثبت تنوع زیستی تالاب، رابطه عمیق ساکنان بومی با این سرزمین و تأثیر متقابل فعالیتهای انسانی و صنعتی بر آن را به تصویر بکشد.
قلیچخانی درباره این اثر میگوید: «هدف من از خلق این کتاب فقط ثبت تصاویر یک تالاب نبود؛ تلاشم بر این بود که صدا و روایت هورالعظیم را از طریق عکاسی به گوش مخاطبان برسانم. این کتاب دعوتی است برای دیدن، شناختن و حفاظت از این میراث طبیعی برای نسلهای آینده.» وی این موفقیت جهانی را به مردم بومی تالابنشین شهر رفیع خوزستان تقدیم کرده است.
کتاب مصور هورالعظیم در چارچوب برنامههای مسئولیت اجتماعی (CSR) طرح توسعه میدان نفتی سهراب و با حمایت شرکت مهندسی و توسعه نفت و شرکت انرژی دانا تهیه و تولید شده است. وبسایت رسمی این جایزه بینالمللی نیز در معرفی این اثر، به یادداشتی با امضای نصراله زارعی و محمد ایروانی (مدیران عامل شرکتهای حامی پروژه) اشاره کرده که بر ضرورت حفظ پیوند جوامع محلی و محیط زیست تالاب هورالعظیم تأکید دارد.
گفتنی است در ادامه این پروژه مستند، بهزودی تور نمایشگاهی با محوریت عکسهای این کتاب و با موضوع تالاب هورالعظیم، با مدیریت هنری آیناز زارعی در ایران برگزار خواهد شد.
